Wie stuurt jouw bus? De psychologie van eigen regie en autonomie

Door Leon Augustijn, 15 april 2026

Stel je jouw leven voor als een bus. Jij zit achter het stuur. Maar wie bepaalt de route? Zijn het de passagiers op de achterbank die roepen dat je “harder moet werken”, dat je “niet goed genoeg bent” of dat je “rekening moet houden met het oordeel van anderen”?

Waarom we de controle weggeven

Volgens de Zelfdeterminatietheorie (Deci & Ryan) heeft ieder mens drie psychologische basisbehoeften: Autonomie, Verbondenheid en Competentie. Wanneer we echter constant handelen vanuit de verwachtingen van anderen, raakt onze behoefte aan autonomie gefrustreerd. We leven dan vanuit externe motivatie: we doen dingen omdat we vinden dat het ‘moet’, niet omdat we het willen. Dit is een directe weg naar stress en uitputting.

Van ‘moeten’ naar ‘mogen’

Als toegepast psycholoog onderzoek ik samen met jou alle invalshoeken: waarom laat je anderen sturen? Vaak komt dit voort uit een diepe behoefte aan verbinding of angst voor afwijzing. Maar onthoud: jij bent de chauffeur. De passagiers mogen mee reizen, ze mogen zelfs hun mening geven, maar jij bepaalt bij welke halte je stopt en welke afslag je neemt.

5 Vragen om weer aan het stuur te gaan zitten

Gebruik deze vragen om te checken of jij nog de koers bepaalt:

  1. Welke keuze heb ik vandaag gemaakt puur omdat ik dacht dat het ‘moest’ van een ander?
  2. Wiens stem hoor ik op de achterbank als ik me schuldig voel?
  3. Wat zou ik vandaag doen als het oordeel van anderen er helemaal niet toe deed?
  4. Wat zijn mijn drie belangrijkste waarden op dit moment?
  5. Hoe kan ik vandaag een kleine grens stellen die mijn eigen route beschermt?

Wil je leren hoe je de stemmen op de achterbank zachter zet? Laten we samen kijken hoe jij weer met plezier en rust je eigen koers bepaalt.

0 Reacties

Plaats Een Reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Lees ook ...

Terug in de overlevingsstand? Hoe je de regie herovert op oude angst

Als toegepast psycholoog zie ik vaak dat juist mensen die veel angst ervaren, over prachtige kwaliteiten beschikken. Je bent vaak enorm opmerkzaam, zorgzaam en empathisch. Je bent niet je angst; je bent iemand die door deze ervaringen een grote innerlijke diepte heeft o…